Autobusy z priorytetem na światłach. 95 mln zł dotacji
Autobusy i pojazdy ratunkowe mają krócej czekać na zielone światło na skrzyżowaniach w Jeleniej Górze objętych nowym systemem sterowania. To część wspólnego projektu transportowego miasta i trzech sąsiednich gmin, na który przyznano ponad 95 mln zł unijnej dotacji.
Przedsięwzięciem kieruje Jelenia Góra, a uczestniczą w nim także Piechowice, Podgórzyn i Jeżów Sudecki. Umowę miasta z Centrum Unijnych Projektów Transportowych podpisano 30 października 2025 roku, po wniosku złożonym 27 czerwca 2024 roku. Termin zakończenia projektu to 29 grudnia 2028 roku.
Dla kierowców: sterowanie światłami i informacje o korkach
W Jeleniej Górze powstanie centrum, z którego operatorzy będą nadzorować ruch. System ITS ma korzystać z kamer oraz detektorów pętlowych i wirtualnych, by na bieżąco rozpoznawać sytuację na ulicach i dostosowywać pracę sygnalizacji. Przebudowa świateł obejmie również dodatkowe oświetlenie przejść.
Kierowcy mają otrzymywać informacje o wolnych miejscach parkingowych, utrudnieniach, wypadkach, pracach drogowych, czasie przejazdu i możliwych objazdach. Narzędzia dla podróżnych pozwolą też wybrać trasę i zaplanować przejazd. Do pomiarów w terenie zostanie zakupiony samochód z urządzeniami rejestrującymi ruch na bieżąco.
Dla pasażerów: biletomaty, tablice i liczenie podróżnych
Na przystankach o dużym ruchu oraz w miejscach przesiadek pojawi się 10 biletomatów i 27 elektronicznych tablic z informacjami dla pasażerów. Urządzenia będą współpracować z ITS.
W 49 autobusach MZK zostaną zamontowane liczniki pasażerów. Dane o wykorzystaniu poszczególnych kursów mają służyć do układania połączeń. Projekt obejmuje montaż i utrzymanie tego systemu wraz z oprogramowaniem, a także osobny program do planowania linii, rozkładów i obsługi komunikacji.
Zaplanowano również badania ruchu w mieście. Na ich podstawie powstanie model podróży i analizy potrzeb transportowych. Jeleniogórska część przedsięwzięcia obejmuje ponadto nowe oraz przebudowywane drogi dla rowerów i wspólne ciągi dla pieszych i rowerzystów.
Gdzie powstaną miejsca przesiadek
Projekt przewiduje siedem nowych węzłów i przebudowę pięciu istniejących. Nowe obiekty zaplanowano przy ulicach:
- Jana Kiepury,
- W. Kilara,
- Czarnoleskiej,
- Karola Miarki,
- Krakowskiej,
- Podchorążych,
- Wróblewskiego.
Przebudowa obejmie węzły przy:
- ul. Goduszyńskiej,
- al. Jana Pawła II,
- ul. Podgórzyńskiej,
- ul. Trzcińskiej,
- ul. Wita Stwosza.
Zakres robót obejmuje perony, przestrzeń do manewrowania i postoju autobusów, zjazdy oraz dojścia dla pieszych. Chodniki mają prowadzić także do zaplecza socjalnego i sanitarnego oraz dostępnych publicznie toalet. Wyposażenie węzłów obejmie tablice pasażerskie, automaty biletowe, kamery, zadaszenia przystankowe, stojaki i wiaty dla rowerów oraz kosze.
Ile przypada na poszczególne gminy
Budżet całego przedsięwzięcia wynosi 140 223 343,89 zł, a dotacja unijna — 95 053 420,45 zł. Koszty uznane za kwalifikowalne sięgają 111 827 553,48 zł; pozostałe 28 395 790,41 zł nie podlega dofinansowaniu. Środki pochodzą z programu FEnIKS na lata 2021–2027, z części dotyczącej transportu miejskiego.
- Jelenia Góra: budżet 104 820 151,85 zł; koszty kwalifikowalne 82 581 407,39 zł; dotacja 70 194 196,28 zł; udział własny 34 625 955,57 zł.
- Piechowice: budżet 5 733 200 zł; koszty kwalifikowalne 4 822 138,21 zł; dotacja 4 098 817,47 zł; udział własny 1 634 382,53 zł.
- Podgórzyn: budżet 24 365 992,04 zł; koszty kwalifikowalne 20 052 012,76 zł; dotacja 17 044 210,84 zł; udział własny 7 321 781,20 zł.
- Jeżów Sudecki: budżet 5 304 000 zł; koszty kwalifikowalne 4 371 995,12 zł; dotacja 3 716 195,86 zł; udział własny 1 587 804,14 zł.
źródło: Urząd Miasta Jelenia Góra
